In de afgelopen maanden is bekend gemaakt dat er het komend jaar 8,5 miljard euro beschikbaar komt voor het onderwijs in Nederland. De gedachte hierachter is dat alle leerlingen van het primair- voortgezet- en speciaal onderwijs plús leerlingen van het MBO recht hebben op volwaardig onderwijs, ondanks de coronacrisis. Wat echter lange tijd onduidelijk was is hoe dat geld naar de scholen gaat.

Gelukkig is er helderheid gekomen! Het Ministerie van Onderwijs heeft een brief gestuurd naar alle scholen met meer informatie over het proces voor de aankomende maanden. In deze blog neem ik jullie mee langs de te zetten stappen binnen het Nationaal programma Onderwijs.

Drie stappen

Er zijn grofweg drie stappen te onderscheiden die elkaar opvolgen. De eerste stap loopt tot en met april en is een schoolscan. De tweede stap is het koppelen van de schoolscan aan de interventies van de menukaart. De derde stap volgt in mei/juni en is het opstellen van een schoolprogramma. Een stap die je ten slotte zet maar waar je tussendoor al aan werkt is de samenwerking met de gemeente. Hieronder loop ik de stappen met je door.

De schoolscan

Op dit moment wordt van iedere school verwacht dat er op schoolniveau een schoolscan wordt gemaakt. Zo’n scan bestaat uit een probleem- en behoefteanalyse op leerling niveau. Het totaal aan analyses kun je uiteindelijk groeperen op leerjaar of type leerling zodat je uitspraken kunt doen op schoolniveau. Het Ministerie van Onderwijs wil dat je zo’n scan doet omdat je op basis van heldere behoeftes ook passende interventies kunt doen.

De analyse van de schoolscan richt zich op zowel leerontwikkeling als de sociale ontwikkeling en het welbevinden van de leerling. Ook wordt gevraagd te kijken naar de thuissituatie en de ondersteuning die leerlingen vanuit huis krijgen in het kader van sociale ontwikkeling en het welbevinden. Vergeet niet dat je als school binnen de schoolscan ook verantwoordelijk bent voor de thuiszitters. Neem die dus ook mee.

Nationaal Onderwijs

Een compleet beeld

De volgende stap van de scan is dat je in kaart brengt of jouw leerkrachten en ondersteunend personeel voldoende in huis hebben om te kunnen voldoen aan de behoeftes van de leerlingen. Wellicht is er extra training of tijd nodig, of expertise van buitenaf. Ik raad je aan dat je gebruik maakt van alle gegevens die voorhanden zijn om dit beeld compleet te maken. Zo kun je bijvoorbeeld denken aan het leerlingvolgsysteem en coronarapportages van het NCO, mocht je daarbij aangesloten zijn.  Ten slotte is het de bedoeling dat je eventueel bestaande zorgstructuren zoals samenwerking met gemeente, jeugdzorg en ouders betrekt.

De schoolscan is verplicht gesteld dus iedere school binnen het primair-, voortgezet-, en speciaal onderwijs en het MBO moet hem doen. Daarnaast is het verplicht om op hoofdlijnen je resultaten aan het OCW te rapporteren. Dat klinkt wat schools, maar men wil op landelijk niveau inzichtelijk hebben hoe het onderwijs ervoor staat.  Het is ook de bedoeling dat je de gegevens met betrekking tot algemene conclusies tijdig deelt met de gemeente. De gemeente moet namelijk bedenken welke aanvullende begeleiding of kennis ze de scholen moeten bieden. Dat kan pas zodra ze weten welke behoefte er leeft.

Naar verluid volgt er zo snel mogelijk meer informatie voor de uitvoering van deze schoolscan, waarna de koppeling met de interventies volgt. Dat is stap 2.

De interventies van de menukaart

Wellicht heb je al eens van de ‘menukaart’ gehoord. Er is een onderzoek gaande naar effectieve interventies uit de inhaal- en ondersteuningsprogramma’s. De interventies die bewezen effectief zijn komen op een menukaart te staan. Het is de bedoeling dat je straks de schoolscan pakt en die naast de menukaart houdt en kijkt waar een match is. Bijvoorbeeld: er is een grote behoefte op sociaal emotioneel vlak en een interventie is schooljudo. Dan kan je met de hele school schooljudo doen. Of extra rekenoefeningen omdat 1:1 contact goed werkt.

De interventies zijn straks op twee manieren in te zetten. Enerzijds kan dat zitten op de intensieve begeleiding van leerlingen en anderzijds op de interne kwaliteit danwel de professionalisering van jouw team. Denk aan scholing van docenten zodat zij beter in staat zijn om de leerling te ondersteunen. Als je deze matchingsstappen hebt doorlopen en een oplossing hebt voor de behoefte voor jouw leerlingen en je interne kwaliteit, heb je jouw plan op hoofdlijnen eigenlijk al gemaakt. Dit leg je vervolgens voor aan de MR, die hier toestemming op moet geven.  

Schoolprogramma uitwerken

De derde stap volgt in mei/juni en houdt in dat het schoolprogramma wordt uitgewerkt. Je hoeft hiervoor niet op nieuw het wiel uit te vinden: je hebt al een schoolplan waar je achter staat, die is gebaseerd op de strategie van jouw organisatie. Kijk wat je extra kunt toevoegen aan dat schoolplan zodat je dat in z’n totaliteit kunt indienen voor het Nationaal programma onderwijs. Vergeet hierbij de financieringsverantwoording niet en houd rekening met monitoring.

Nationaal onderwijs

De financiering die je ontvangt is voor twee schooljaren en de monitoring volgt op schoolniveau. Wat het ministerie graag ziet is dat je jouw plan na goedkeuring van de MR op internet zet. Je hoeft het dus niet naar ze op te sturen. Echter vragen ze je wel om twee keer vragen te beantwoorden binnen een speciale portal. Dit gaat over de resultaten van de schoolscan, de inhoud van het programma, de interventies.

Financiële verantwoording

De formele verantwoordelijkheid blijft liggen bij het bestuur, ook voor de financiën. Het bestuur legt via het jaarverslag verantwoording af voor de financiën. Belangrijk om rekening mee te houden is dat je het bedrag niet wegzet op je reserves. Binnen het jaarverslag komt er een specifieke paragraaf waarin je moet verantwoorden wat je met de coronagelden hebt gedaan. Je mag het wel een jaar op je reserves hebben staan en het volgende jaar uitgeven, maar het mag er niet blíjven staan. Het geld moet uitgegeven worden. Je moet in de coronaparagraaf aangeven welke interventies gedaan zijn en op welke behoeften die aansluiten.

Het is dus belangrijk dat je aan de voorkant met de schoolscan, het matchen met de menukaart niet uit het oog verliest dat je deze paragraaf moet schrijven. Ook wanneer je met de MR in gesprek bent: je kunt een beetje meebewegen maar bij grote veranderingen moet je dat administratief goed verwerken.

Monitoring

Dat gezegd hebbende kom ik bij de monitoring vanuit het ministerie. Dat gaat via de online portal zoals eerder aangegeven én er wordt onderzoek gedaan, zoals bij alle andere regelingen vanuit de overheid. Hoe dat onderzoek eruitziet is nog niet bekend. Natuurlijk wordt hier ook rekening gehouden met de werkdruk van scholen. Het is in ieder geval verplicht.

Bedrag per leerling

Het bedrag dat je per leerling krijgt staat nog niet vast. Er wordt nu uitgegaan van c.a. 700 euro per leerling om dit programma uit te voeren. Er wordt nu gekeken naar de scholen die meer nodig hebben omdat ze bijvoorbeeld leerlingen uit achterstandswijken hebben, of leerlingen met een andere achtergrond. Hier zijn dus nog geen harde uitspraken in te doen.

Er komt nog meer!

Wat wel duidelijk is, is dat we het druk gaan krijgen. Niet alleen met deze drie stappen maar ook met andere regelingen die eraan komen. In de eerstvolgende blog geef ik een overzicht welke regelingen dat zijn, waar ze voor zijn en wat de looptijd is, zodat je een beetje grip krijgt op wat er nu allemaal is. Een tipje van de sluier:

  • Er volgt in april een extra ronde voor de regeling ‘Extra hulp voor de klas’
  • Er volgt in april een extra ronde voor de regeling ‘Inhaal- en ondersteuningssubsidie’
  • Er volgt in juni een extra regeling voor examenleerlingen waarvan de inhoud nog onbekend is
  • Na de zomervakantie komt er een regeling uit om brede- en verlengde brugklassen te stimuleren. Dit is omdat de scholen in het primair onderwijs geadviseerd wordt om kansrijk te adviseren m.b.t. vervolgonderwijs op het voortgezet. Op het voorgezet is er dan meer tijd om te bepalen waar de leerling het beste tot zijn recht komt.
  • Er volgt in juni ook een herhaling van de ‘Aanvullende bekostiging nieuwkomers’.

We hebben dus een flinke klus te klaren de komende tijd! Hopelijk raken jullie niet overspoeld door al deze informatie. Is dat wel zo, of wil je eens sparren om te kijken wat jouw volgende stap is dan kijk ik graag en vrijblijvend met je mee. Ik wens je heel veel succes, we doen het uiteindelijk allemaal voor de leerlingen en hopelijk kunnen we in de toekomst meer onderwijs maken die effectief is voor iedereen.